مقدمه :

ناحیه هردنگ در جنوب استان خراسان جنوبی و از توابع بخش خوسف و با مساحت تقریبی744 کیلومتر مربع و از شمال به دشت گیو،مختاران،جلگه ماژان و از جنوب به دشت سرچاه  و از شرق به منطقه عربخانه و از غرب به منطقه خوسف و دشت خور متصل می باشد. از لحاظ انجام امورات سیاسی تحت نظر شهر خوسف و به تبع آن بیرجند می باشد. این ناحیه در بخش خوسف و در دهستانهای قلعه زری ،ماژان و نهارجان سربیشه قرار گرفته است که تعداد 56 روستا در دهستان ماژان و 12 روستا در دهستان نهارجان و 14 روستا در دهستان قلعه زری قرار دارد.از مجموع روستاهای واقع در این ناحیه که 82   پارچه آبادی  می باشد، تعداد 42 روستا دارای سکنه و40 روستا دارای سکنه موقت می باشد. طبق آمار سال 1375 تعداد 336 خانوار با دارا بودن جمعیت 1276 نفر در این ناحیه زندگی می کنند .ناحیه هردنگ به صورت نیمه کوهستانی و دشت می باشد .سطح زراعی قابل کشت به میزان بارندگی و تاثیری که بر آبدهی قنوات و چشمه ها و رواناب سطحی بستگی دارد.در این منطقه ،کشاورزی بر پایه منابع آبی قنوات وچشمه ها که اکثرا در روستاهای کوهپایه ای و دشتها  بر پایه حفر چاه های کشاورزی است،می باشد که یا به صورت عمیق و یا نیمه  عمیق هستند.مقدار کل اراضی کشاورزی روستایی و چاه های کشاورزی در سطح تقریبی2000  هکتار می باشد .

البته این سطح اراضی به صورت تقریبی می باشد.لازم به ذکر است میزان اراضی کشاورزی قابل کشت به مقدار بارندگی و تاثیر آن بر آبدهی قنوات و چشمه ها و رواناب سطحی و درجه حرارت محیط ، بستگی دارد.زراعت به طور کلی در اراضی دیم وآبی انجام می گیرد،کاشت اراضی دیم با توجه به اینکه بسیار تحت تاثیرشرایط اقلیمی است معمولا هر چند سال یکبار از طریق شخم با حیوان و در مناطقی که کار با ماشین آلات ممکن باشد از طریق تراکتور انجام می گیرد.بستگی داشتن کاشت دیم به شرایط اقلیمی و عدم کاشت در سالهای خشک به سبب تحمیل  هزینه های اقتصادی بی جا به خانواده های کشاورز باعث شده که این اراضی همیشه مورد کشت قرار نگیرد و بعضا نزدیک به  5 سال و حتی بیشترهم کاشت نمی شود،این امر باعث روییدن گیاهان مرتعی دراین اراضی می گردد ودر نهایت منجر به ملی شدن این اراضی توسط اداره منابع طبیعی در مواردی که  نقشه برداری شده، گردیده است،در حالی که آثار کشت و کار در آن باقی است.محدود بودن منابع آب و استفاده نادرست از آن بخش قابل توجهی از آب استحصالی را که می تواند در فعالیتهای زراعی استفاده گردد از دست خارج می کند.عملکرد محصولات منطقه وابسته به وضعیت کمی و کیفی آب و خاک و زمان مصرف نهاده های کشاورزی ، امکانات مکانیزاسیون وشرایط جوی در هر منطقه می باشد. نظام بهره برداری در قنوات و چاه ها خرده مالکی است و دراین سیستم خرد وکوچک بودن قطعات کشاورزی ،عدم سرمایه گذاری مناسب در زمینه استفاده از ماشین آلات و پایین بودن راندمان انتقال آب از مشکلات عمده می باشد.افراد هر خانوار در کلیه مراحل رشد گیاه خصوصا داشت و برداشت نیروی کارگری را تامین می نمایند.لازم به ذکر است برخی از کشاورزان که توانایی انجام فعالیت کشاورزی را بنا به دلایلی ندارند اراضی خود را به صورت اجاره ای واگذار می کنند و در پایان قرارداد زراعی بر اساس توافقات انجام شده سهم اجاره خود را بر می دارند.کشاورزی را می توان مجموعه ای از فعالیتهای زراعت ،باغداری ،دامداری(پرورش گوسفند،بز،گاو و شتر)و پرورش طیور (مرغ خانگی ،بوقلمون)در نظر گرفت .در اینجا به اختصار در مورد هر کدام از این فعالیتها توضیح داده می شود.